სამშაბათს, 16 სექტემბერს, ისრაელმა დაიწყო მნიშვნელოვანი სახმელეთო ოპერაცია ღაზას სექტორში, რომელსაც თან ახლდა ინტენსიური საჰაერო თავდასხმები, რომლებიც თვითმხილველებმა დაუნდობლად შეაფასეს. ისრაელის სამხედროებმა ქალაქი “საშიშ საბრძოლო ზონად” გამოაცხადეს და დარჩენილ მოსახლეობას ევაკუაციისკენ მოუწოდეს, ხოლო თავდაცვის მინისტრმა ისრაელ კაცმა განაცხადა, რომ “ღაზა იწვის”.
კონტექსტი
ეს ესკალაცია მოჰყვა კვირების განმავლობაში შეჩერებულ ცეცხლის შეწყვეტის მოლაპარაკებებს და ისრაელის სამხედრო ოპერაციების გაფართოებას. შეტევა დაიწყო 9 სექტემბერს დოჰაში, კატარში განხორციელებული საკამათო ისრაელის საჰაერო თავდასხმიდან მალევე, რომელიც ჰამასის ლიდერებს ისახავდა მიზნად. მიუხედავად მიმდინარე დიპლომატიური ძალისხმევისა, მათ შორის აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის, მარკო რუბიოს რეგიონული ტურნესა, დაძაბულობა კვლავ იზრდება.
ანალიზი
ღაზას სექტორის მსგავს მჭიდროდ დასახლებულ ტერიტორიაზე სახმელეთო ოპერაციის დაწყების გადაწყვეტილება ომის კრიტიკულ ახალ ფაზაზე მიუთითებს, რომელიც ისრაელის თქმით, ჰამასის ინფრასტრუქტურის განადგურებას ისახავს მიზნად. ეს ნაბიჯი მნიშვნელოვნად ზრდის რეგიონული დიპლომატიის რისკებს, რადგან რუბიო აფრთხილებს, რომ შეთანხმებისთვის “ძალიან მოკლე დროის ფანჯარა” რჩება. ამავდროულად, ისრაელი მზარდი საერთაშორისო სამართლებრივი და პოლიტიკური ზეწოლის წინაშე დგას გაეროს კომისიის ანგარიშის შემდეგ, რომელიც მას გენოციდში ადანაშაულებს — ბრალდება, რომელიც ისრაელმა კატეგორიულად უარყო, როგორც “ყალბი და დამახინჯებული”. ეს ორმაგი ფრონტის კონფლიქტი — სამხედრო ადგილზე და დიპლომატიური საზღვარგარეთ — ისრაელს კიდევ უფრო აშორებს ზოგიერთ დასავლელ პარტნიორს, რისი მაგალითიცაა ესპანეთთან გაღრმავებული დიპლომატიური დავა.
დასკვნა
ღაზას სექტორში სახმელეთო ოპერაციის დაწყება საშიშ ესკალაციას ნიშნავს, რაც ამცირებს ცეცხლის შეწყვეტის უშუალო პერსპექტივებს და აძლიერებს ჰუმანიტარულ კრიზისს. მომდევნო დღეები გადამწყვეტი იქნება იმის დასადგენად, გაფართოვდება თუ არა კონფლიქტი, თუ ბოლო წუთის დიპლომატიური ძალისხმევა შეძლებს უფრო ფართო რეგიონული ხანძრის თავიდან აცილებას.
