თალიბანის ხელმძღვანელობით მთავრობამ ავღანეთში ოფიციალურად უარყო აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის, მოწოდება ამერიკულ ძალებს სტრატეგიული ბაგრამის ავიაბაზის დაბრუნების შესახებ. ავღანეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა, ზაკირ ჯალალმა, განაცხადა, რომ შეერთებულ შტატებთან ურთიერთობა უნდა იყოს პოლიტიკური და ეკონომიკური, „ყოველგვარი სამხედრო წარმომადგენლობის შენარჩუნების გარეშე“. ეს პოზიცია პირდაპირი პასუხია ტრამპის ბოლოდროინდელ განცხადებებზე ქვეყანაში აშშ-ის სამხედრო კვალის აღდგენის შესახებ.
წინაპირობა
ეს განცხადება მოჰყვა აშშ-ის ჯარების ქაოტურ გაყვანას ავღანეთიდან 2021 წლის აგვისტოში, რამაც გამოიწვია დასავლეთის მიერ მხარდაჭერილი მთავრობის სწრაფი კოლაფსი და თალიბანის ხელისუფლებაში დაბრუნება. ბაგრამის ავიაბაზა, რომელიც ქაბულის ჩრდილოეთით მდებარეობს, თითქმის 20 წლის განმავლობაში აშშ-ის უდიდესი სამხედრო ობიექტი იყო ქვეყანაში და კოალიციური ოპერაციების ცენტრალურ კვანძს წარმოადგენდა. მისი დატოვება უცხოური სამხედრო ძალების გასვლის ბოლო ეტაპზე გადამწყვეტი მომენტი იყო.
ანალიზი
თალიბანის სწრაფი და საჯარო უარი ხაზს უსვამს მათ ერთგულებას ეროვნული სუვერენიტეტისა და უცხოური სამხედრო ძალების სრული გაყვანისადმი, რაც მათი ხანგრძლივი შეიარაღებული ბრძოლის ქვაკუთხედი იყო. ეს გადაწყვეტილება სერიოზულ გამოწვევას უქმნის აშშ-ის სამომავლო ანტიტერორისტულ სტრატეგიებს რეგიონში, რომლებიც შესაძლოა სამხედრო დასაყრდენს ეფუძნებოდეს. ნებისმიერი მომავალი აშშ-ის ადმინისტრაციისთვის, ავღანეთთან ხელახალი ურთიერთობა, სავარაუდოდ, დიპლომატიური და ეკონომიკური არხებით შემოიფარგლება, რადგან თალიბანის მთავრობა მტკიცედ არის განწყობილი, ხელი შეუშალოს ამერიკული სამხედრო გავლენის ნებისმიერ დაბრუნებას.
დასკვნა
ბაგრამის ავიაბაზაზე აშშ-ის დაბრუნების განხილვაზე უარი აძლიერებს თალიბანის კონტროლს და ადგენს მკაფიო საზღვრებს ვაშინგტონთან მომავალი ურთიერთობებისთვის, სადაც აქცენტი დიპლომატიაზე კეთდება და არა სამხედრო წარმომადგენლობაზე.
