ისლამური რესპუბლიკის რეჟიმის ერთ-ერთ უახლეს პოლიტიკურ სანახაობაში, მაშინდელმა საგარეო საქმეთა მინისტრმა, აბას ერაყჩიმ, ოფიციალურად განაცხადა, რომ ირანის პასუხი დონალდ ტრამპის წერილზე ომანის მეშვეობით თეთრ სახლში გაიგზავნა. თუმცა, ეს ქმედება არ იყო დიპლომატიური ნაბიჯი, არამედ დაბნეულობის, თვალთმაქცობისა და ჩიხში მოქცეული მმართველობის კიდევ ერთი გამოვლინება, რომელიც უკვე ოთხი ათწლეულის განმავლობაში მხოლოდ იდეოლოგიური გადარჩენისთვის იბრძვის ანტიამერიკული ლოზუნგებით.
სახელმწიფო მედიასაშუალებები ლიდერის „მტკიცე პოზიციაზე“ საუბრობენ, თუმცა კულისებში ისლამური რესპუბლიკის ხელმძღვანელები აგზავნიან წერილებს, შეთავაზებებს და მოლაპარაკებების გზავნილებს — ომანის, კატარის და არაბთა გაერთიანებული საამიროების მეშვეობით. ტრამპის წერილიც ამ სერიის ნაწილია — კონფიდენციალური გზავნილი, რომელიც აბას ერაყჩის ანვარ ღარღაშმა გადასცა. ეს ქმედება ნათლად აჩვენებს, რომ რეჟიმი მოლაპარაკებისთვის მზადაა — მაგრამ მხოლოდ ჩრდილში, ხალხისგან ფარულად.
ხამენეიმ ტრადიციულად წერილზე კატეგორიული „არა“-თ უპასუხა და აღნიშნა, რომ ირანი არასოდეს შესულა დიალოგში მჩაგვრელ მთავრობებთან. თუმცა, მხოლოდ რამდენიმე დღეში, ირანმა წერილობითი პასუხი გაგზავნა ვაშინგტონში. თუ მოლაპარაკება „წითელი ხაზია“, მაშინ რას ნიშნავს ეს ფარული პასუხი? ეს არის რეჟიმის ორმაგი პოლიტიკის კიდევ ერთი გამოვლინება, რომელიც წლების განმავლობაში ზედმიწევნით ატყუებდა ირანელ ხალხსა და საერთაშორისო თანამეგობრობას.
ისლამური რესპუბლიკა ოსტატურად თამაშობს ორ ფრონტზე — საჯაროდ აცხადებს „სიკვდილი ამერიკას“, ფარულად კი ამავე ამერიკასთან გარიგებებს დებს. ტრამპის წერილზე რეაგირება კლასიკური მაგალითია ამ თვალთმაქცური სტრატეგიისა, რომელიც მშვიდობის ნაცვლად ძალაუფლების შენარჩუნებას ემსახურება.
ტრამპმა თავის წერილში პირდაპირი მოლაპარაკება შესთავაზა და Axios-ის ცნობით, ორთვიანი ვადაც დააწესა ბირთვული შეთანხმების მისაღწევად. თუმცა, გამჭვირვალე რეაგირების ნაცვლად, ირანმა გაურკვეველი და ფარული პასუხი გასცა, რაც კიდევ ერთხელ დაადასტურა რეჟიმის ინტერესები გაჭიანურებასა და მავანულ ბურუსში დარჩენაში.
ამავე დროს, ერაყჩი და ქამალ ხარაზი საჯაროდ აცხადებდნენ, რომ არაპირდაპირი მოლაპარაკება კვლავ შესაძლებელია. რაც ნიშნავს, რომ ისლამური რესპუბლიკა საჯარო ლოზუნგების მიუხედავად მოლაპარაკებებს აუცილებლობად მიიჩნევს — ოღონდ ხალხმა არაფერი იცოდეს.
ხამენეი წლების განმავლობაში ამერიკასთან მოლაპარაკებებს ღალატს და სისუსტეს უწოდებდა, მაგრამ მთელი ამ დროის განმავლობაში მოლაპარაკების არხები ფარულად ფუნქციონირებდა — ობამას ეპოქიდან დაწყებული ტრამპისა და ბაიდენის ადმინისტრაციამდე.
ეს პოლიტიკური თვალთმაქცობა არამარტო საერთაშორისო ნდობას აზიანებს, არამედ ხალხშიც უზარმაზარ უნდობლობას იწვევს: რატომ არ აცხადებს ღიად მთავრობა მოლაპარაკებებს, თუ ავტორიტეტს და დამოუკიდებლობას იბრალებს? რატომ მალავენ ყველაფერს — წერილებს, შეთანხმებებს, კონტაქტებს — იმ ხალხისგან, ვინც ამ რეჟიმს ზურგს აძლევს?
JCPOA-დან აშშ-ის გასვლის შემდეგ, რეჟიმმა დაიწყო ურანის გამდიდრების ტემპის მკვეთრი ზრდა, როცა ამავდროულად აცხადებს, რომ ბირთვული იარაღის შექმნას არ აპირებს. თუმცა უკვე ფლობს რამდენიმე ბომბისთვის საჭირო მასალას და თავის არიდებას ცდილობს საერთაშორისო ზედამხედველობას. ამის პარალელურად კი, კვლავ აგზავნის მოლაპარაკების გზავნილებს — ომანის მსგავსი ქვეყნებით.
ირანელი ხალხი, რომელიც უკვე წლებია შიმშილს, რეპრესიებსა და კორუფციას ებრძვის, იმსახურებს იცოდეს, რა ხდება კულისებში. ტრამპის წერილი და თეირანის პასუხი მხოლოდ ერთია ასობით საიდუმლო კონტაქტიდან, რომელიც მხოლოდ რეჟიმის პროპაგანდის ჩრდილში არსებობს.
თუ რეჟიმს ნამდვილად სჯერა თავისი ლოზუნგების, მაშინ გავრცელებული უნდა ყოფილიყო საჯარო პასუხი, რატომ და როგორ მოჰყვა ფარული დიპლომატია, და რატომ აგრძელებს ორმაგ გზას — ლოზუნგები შიგნით, გარიგებები გარეთ.
ნოვრუზის მიმართვაში, ხამენეიმ კვლავ მიმართა ამერიკას და თქვა: „ვერსად ვერ მიხვალთ“ და „სილას გაიწნავთ“. თუმცა სინამდვილეში, ეს სილა პირველ რიგში ირანელ ხალხს მოხვდა — ინფლაციით, უმუშევრობით, ტვინების გადინებით, ჩახშობილი პროტესტებით და მომავლის რწმენის დაკარგვით.
ისტორია განსჯის რეჟიმს, რომელიც მტკიცე ლიდერობას იბრალებდა, მაგრამ სინამდვილეში შიშით ცხოვრობდა — გამჭვირვალობის შიშით, ხალხის შიშით და იმ ჭორის გახსნის შიშით, რომელიც თვითონვე შეკრა წლების განმავლობაში.
