پیشینه: ضربهای استراتژیک به شبکه ایران
واکنش تهران در پی حمله جسورانه اسرائیل به رهبری سیاسی حماس در پناهگاه امن فرضی آنها در دوحه، پایتخت قطر، صورت میگیرد. این حمله به عنوان حامی اصلی حماس، یک شکست استراتژیک مستقیم برای جمهوری اسلامی محسوب میشود و آسیبپذیری یکی از مهمترین نیروهای نیابتی منطقهای آن را آشکار میسازد. واکنش سریع تهران برای تأکید بر اهمیتی که برای حفظ انسجام و قدرت به اصطلاح «محور مقاومت» خود قائل است، ضروری بود.
واکنش سریع و متناقض تهران
در واکنشی سریع که عمق اتحاد استراتژیک تهران با گروههای نیابتیاش را به نمایش میگذارد، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، اسماعیل بقایی، حمله اسرائیل را به شدت محکوم کرد. بقایی این اقدام را «نقض فاحش حاکمیت ملی قطر» و قوانین بینالمللی خواند. این موضع در تضاد کامل با سابقه خود حکومت ایران در نقض تمامیت ارضی کشورهای همسایه از طریق نیروهای نیابتیاش در عراق، سوریه، یمن و لبنان قرار دارد. استفاده تهران از لفاظی حاکمیت ملی، تلاشی بدبینانه برای قرار دادن خود در جایگاه مدافع قوانین بینالمللی است در حالی که فعالانه آن را تضعیف میکند.
مشروعیتبخشی به نیروهای نیابتی و نمایش قدرت
انتخاب کلمات در بیانیه تهران عمدی بود. توصیف رهبران حماس به عنوان «مذاکرهکنندگان فلسطینی» تلاشی حسابشده برای مشروعیتبخشی به متحدان خود و بازتعریف چهره گروهی است که توسط بسیاری از کشورها به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته میشود. این واکنش در حالی صورت میگیرد که گزارشهای اولیه از کشته شدن چندین چهره کلیدی حماس در این حمله حکایت دارد. موضعگیری فوری تهران، تعهد خود به حفاظت از شبکههای نیابتی و نمایش حمایت تزلزلناپذیر، حتی در مواجهه با یک شکست قابل توجه، را بار دیگر تأیید میکند.
نتیجهگیری: تأکید مجدد بر اتحاد نیابتی
محکومیت سریع حمله در دوحه توسط تهران، چیزی فراتر از یک بیانیه دیپلماتیک است؛ این تأکید مجددی بر تعهد تزلزلناپذیر جمهوری اسلامی به استراتژی مبتنی بر نیروهای نیابتی خود است. با وجود ضربه بزرگی که به حماس وارد شد، تهران به دنبال اطمینانبخشی به دیگر نیروهای نیابتی خود است که آنها را رها نخواهد کرد. با این حال، این موضع تهران را در مسیری تقابلی قفل میکند و حمایت خود از گروههای شبهنظامی را به قیمت تشدید تنشهای دیپلماتیک و ثبات منطقهای دوچندان میکند.
This page is also available in: English
Georgian (Georgia)
עברית
العربية
