دولت ترامپ برای افزایش صادرات پهپادهای پیشرفته، معاهده تسلیحاتی را بازتفسیر میکند
در یک تغییر استراتژیک عمده در سیاست کنترل تسلیحات، دولت رئیسجمهور دونالد ترامپ در حال بازتفسیر مفاد «رژیم کنترل فناوری موشکی» (MTCR)، یک توافق غیررسمی ۳۸ ساله، است تا راه را برای صادرات پیشرفتهترین پهپادهای نظامی ایالات متحده هموار کند.
پیشینه: دور زدن محدودیتهای MTCR
رژیم MTCR در سال ۱۹۸۷ برای محدود کردن اشاعه موشکهای بالستیک و سایر سامانههای حمل بدون سرنشین که قادر به حمل سلاحهای کشتار جمعی هستند، تأسیس شد. از نظر تاریخی، پهپادهای نظامی بزرگی مانند MQ-9 Reaper و RQ-4 Global Hawk تحت این رژیم به عنوان سیستمهای «دسته اول» طبقهبندی میشدند که صادرات آنها را با محدودیتهای شدیدی مواجه میکرد. سیاست جدید با طبقهبندی مجدد این پهپادها به عنوان «هواپیما» به جای «موشک کروز بدون سرنشین»، این محدودیتها را دور میزند و آنها را از سختگیرانهترین دسته کنترلی معاهده خارج میکند.
انگیزههای اقتصادی و ژئوپلیتیکی
این اقدام با یک هدف دوگانه انجام میشود. اولاً، هدف آن تقویت رقابتپذیری تولیدکنندگان تسلیحات آمریکایی مانند General Atomics در برابر رقبای چینی و ترکیهای است که با سیاستهای صادراتی کمتر محدودکننده خود، سهم رو به رشدی از بازار جهانی پهپادهای مسلح را به دست آوردهاند. ثانياً، این اقدام به دنبال تحکیم روابط با متحدان استراتژیک کلیدی است. انتظار میرود یکی از اولین بهرهمندان این تغییر، عربستان سعودی باشد، زیرا این تصمیم میتواند فروش بیش از ۱۰۰ فروند پهپاد تهاجمی را تسریع کند. چنین فروشی توازن نظامی در خاورمیانه را به ویژه در رقابت با ایران، به طور قابل توجهی تغییر خواهد داد.
هشدارهایی درباره یک مسابقه تسلیحاتی جدید
این تصمیم زنگ خطر را در میان کارشناسان کنترل تسلیحات و مدافعان حقوق بشر به صدا درآورده است. آنها هشدار میدهند که کاهش این کنترلهای صادراتی میتواند یک مسابقه تسلیحاتی پهپادی منطقهای را به راه اندازد و مناطق بیثباتی مانند خاورمیانه را بیش از پیش بیثبات کند. منتقدان همچنین نگرانند که گسترش این فناوری پیشرفته میتواند آستانه استفاده از نیروی کشنده را کاهش داده و خطر تلفات غیرنظامیان در درگیریها را افزایش دهد.
نتیجهگیری
بازتفسیر دولت ترامپ از MTCR، اولویتدهی آشکار به منافع تجاری و اتحادهای استراتژیک بر هنجارهای دیرینه کنترل تسلیحات را نشان میدهد. در حالی که این اقدام ممکن است به نفع صنعت دفاعی آمریکا باشد، اما خطر عمیق دامن زدن به درگیریهای منطقهای و تضعیف تلاش جهانی برای عدم اشاعه را به همراه دارد.
This page is also available in: English
Georgian (Georgia)
עברית
العربية
