اروپا «مکانیسم ماشه» را فعال کرد؛ ایران در آستانه انزوای بیسابقه
در لحظهای تعیینکننده در بنبست هستهای، قدرتهای بزرگ اروپایی — فرانسه، آلمان و بریتانیا — «مکانیسم ماشه» (snapback) ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل را فعال کردند. این اقدام قرار است تمام تحریمهای سازمان ملل پیش از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ را علیه ایران بازگرداند و جمهوری اسلامی را در عمیقترین انزوای بینالمللی خود تا به امروز فرو ببرد.
پیشینه تصمیم: فروپاشی دیپلماسی
این تصمیم به دنبال ماهها اقدامات تحریکآمیز هستهای از سوی تهران، از جمله غنیسازی اورانیوم تا خلوص ۶۰ درصد و امتناع از همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، اتخاذ شده است. تلاشهای دیپلماتیک اخیر در وین به هیچ نتیجهای نرسید و سه کشور اروپایی را متقاعد کرد که هیچ گزینهای جز توسل به اقدامات تنبیهی پیشبینیشده در توافق هستهای اولیه باقی نمانده است.
پیامدهای اقتصادی و سیاسی
در حالی که اقتصاد ایران پیش از این نیز به دلیل تحریمهای آمریکا فلج شده است، اعمال مجدد تحریمهای فراگیر سازمان ملل ضربهای به مراتب شدیدتر است. این تحریمها شامل تحریم کامل تسلیحاتی، ممنوعیت توسعه موشکهای بالستیک و مجازاتهای مالی است که برای تمام کشورهای عضو سازمان ملل، از جمله متحدان تهران مانند روسیه و چین، الزامآور است. تأثیر اقتصادی فوری این اقدام با سقوط ریال ایران به رکوردی جدید بلافاصله پس از اعلام این خبر، آشکار شد.
ترس عمیقتر: انزوا به عنوان بهانهای برای جنگ
برای تهران، خطر اصلی صرفاً اقتصادی نیست، بلکه انزوای عمیق سیاسی است. بازگشت تحریمهای سازمان ملل، ایران را در وضعیت نقض اجماع بینالمللی قرار میدهد؛ وضعیتی که مقامات نگرانند ممکن است برای مشروعیت بخشیدن به حملات نظامی احتمالی از سوی دشمنانی مانند اسرائیل یا ایالات متحده مورد استفاده قرار گیرد. فعالسازی مکانیسم ماشه، پویایی را از یک کارزار فشار به رهبری آمریکا به یک محکومیت جهانی تغییر میدهد و رهبری را بیش از هر زمان دیگری در صحنه جهانی در گوشه رینگ قرار میدهد.
نتیجهگیری
فعالسازی مکانیسم ماشه نقطه عطفی حیاتی و پایان رسمی دوران برجام است. قدرتهای اروپایی با احیای تحریمهای جهانی، جمهوری اسلامی را در موقعیتی غیرقابل دفاع قرار دادهاند که با انتخابی دشوار روبروست: یا بازگشت به مذاکرات از موضعی بسیار ضعیف، یا تحمل انزوای کامل اقتصادی و سیاسی که خطر یک درگیری فاجعهبار را به شدت افزایش میدهد.
This page is also available in: English
Georgian (Georgia)
עברית
العربية
