با پایان یافتن مهلت تلاشهای دیپلماتیک بر سر برنامه هستهای ایران، فعال شدن مکانیسم ماشه به طور رسمی اعلام شد و تمام تحریمهای سازمان ملل متحد که پیشتر لغو شده بود، علیه جمهوری اسلامی بازگردانده شد. این اقدام نقطه اوج یک بنبست طولانی دیپلماتیک است و ایران را بار دیگر تحت شدیدترین رژیم تحریمهای بینالمللی قرار میدهد.
پیشینه
«مکانیسم ماشه» یا اسنپبک، بخشی از قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل است که توافق هستهای سال ۲۰۱۵ (برجام) را تأیید کرد. این سازوکار به هر یک از طرفهای اصلی توافق اجازه میدهد تا در صورت عدم پایبندی ایران به تعهداتش، تمام تحریمهای سازمان ملل را به صورت یکجانبه بازگرداند. پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و توسعه برنامه هستهای ایران فراتر از محدودیتهای توافق، تنشها افزایش یافت و مذاکرات برای احیای توافق به نتیجه نرسید.
تحلیل پیامدها
فعال شدن این مکانیسم، فشار بر ایران را از سطح تحریمهای یکجانبه آمریکا فراتر برده و آن را به یک موضوع اجباری بینالمللی تبدیل میکند. این اقدام جمهوری اسلامی را از نظر اقتصادی و سیاسی منزویتر کرده و توانایی آن برای تأمین مالی گروههای نیابتی در منطقه را محدودتر میسازد. از سوی دیگر، این تصمیم احتمالاً با مخالفت شدید روسیه و چین در شورای امنیت مواجه خواهد شد و میتواند به یک بحران جدی در این نهاد بینالمللی منجر شود. این وضعیت، آزمونی برای اعتبار قطعنامههای شورای امنیت در برابر قدرتهای جهانی رقیب خواهد بود.
نتیجهگیری
بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران فصل جدید و خطرناکی را در رویارویی هستهای این کشور با جامعه جهانی میگشاید و چشمانداز یک راهحل دیپلماتیک را در کوتاهمدت به شدت تیره میکند.
This page is also available in: English
Georgian (Georgia)
עברית
العربية
