پیشینه: آیین عفو سالانه
در اقدامی که به یک آیین سالانه تبدیل شده، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، با عفو و تخفیف مجازات تعدادی از محکومان به مناسبت اعیاد مذهبی موافقت کرده است. این اقدام که به پیشنهاد رئیس قوه قضائیه صورت میگیرد، به مخاطبان داخلی و بینالمللی به عنوان یک ژست رأفت از سوی جمهوری اسلامی ارائه میشود. با این حال، تحلیل دقیقتر شرایط و استثناهای این عفو، یک دستور کار سیاسی حسابشده را آشکار میسازد.
جزئیات فرمان: استثناهایی که نیت واقعی را آشکار میکند
بررسی دقیق شرایط این عفو نشان میدهد که زندانیان متهم به جرائم امنیتی — یک دستهبندی مبهم که اغلب شامل فعالان سیاسی و مدنی و معترضان میشود — عملاً از آن مستثنی شدهاند. این فرمان شامل افرادی که به «جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی»، «جاسوسی» یا «عضویت در گروههای تروریستی» متهم شدهاند، نمیشود. این اتهامات کلی، ابزارهای حقوقی اصلی حکومت برای زندانی کردن مخالفان است. مستثنی کردن این دستهها به این معناست که این عفو تأثیری بر وضعیت هزاران زندانی عقیدتی در ایران ندارد.
واقعیت برای زندانیان عقیدتی
ماهیت گزینشی این عفو، آن را برای کسانی که به خاطر عقاید یا فعالیتهای مسالمتآمیز خود زندانی شدهاند، بیمعنا میسازد. فعالان، روزنامهنگاران، وکلا و اعضای اقلیتهای قومی و مذهبی که اغلب با اتهامات امنیتی ساختگی در حبس به سر میبرند، پشت میلهها باقی میمانند. بنابراین، این ژست هیچ کمکی به کاهش سرکوب سیاسی سیستماتیک حکومت نمیکند، بلکه به تقویت این روایت کمک میکند که این افراد مجرمان خطرناکی هستند که شایسته رأفت نیستند.
نتیجهگیری: ابزار تبلیغاتی، نه یک ژست انساندوستانه
در نتیجه، این اقدام بیش از آنکه یک گام انساندوستانه واقعی باشد، تلاشی برای بهبود چهره سیستم قضایی ایران در مناسبتهای مذهبی تلقی میشود. این یک حرکت تبلیغاتی سالانه است که برای نمایش تصویری از اغماض طراحی شده، در حالی که حاکمیت مشت آهنین خود را بر هر شکلی از مخالفت حفظ میکند. برای زندانیان عقیدتی و خانوادههایشان، چنین عفوهایی امیدی به همراه ندارد، بلکه یادآوری تلخی است که عدالت در جمهوری اسلامی همچنان یک ابزار سیاسی است.
This page is also available in: 
English 
Georgian (Georgia) 
עברית 
العربية